· Monika Ślusarczyk · Profilaktyka kobiet · 4 min read
Endometrioza — kiedy bolesne miesiączki powinny trafić do ginekologa
Endometrioza dotyka co dziesiątą kobietę w wieku rozrodczym, a diagnoza zajmuje średnio od 4 do 12 lat. Sprawdź, jakie objawy warto zgłosić ginekologowi i jak możesz leczyć się na NFZ.
Ból podczas miesiączki bywa tak silny, że nie pozwala wstać z łóżka. Wiele kobiet słyszy wtedy: „to normalne, tak już jest”. To nieprawda. Pacjent.gov.pl jednoznacznie stwierdza: „Miesiączka nie musi być bolesna — to mit”. Jedną z przyczyn silnych bólów menstruacyjnych jest endometrioza — przewlekła choroba, która dotyka nawet co dziesiątą kobietę w wieku rozrodczym. Pokażę Ci, jakie objawy warto zgłosić ginekologowi i co NFZ oferuje w ramach leczenia.
Czym jest endometrioza
Endometrioza to choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy (endometrium) pojawia się poza jamą macicy — w jajnikach, jajowodach lub jamie otrzewnej. Każda miesiączka powoduje wtedy stan zapalny w miejscach, w których ta tkanka nie powinna się znajdować. Skutkiem są bliznowacenie i zrosty, które z czasem mogą prowadzić do bólu chronicznego i zaburzeń płodności.
Według WHO, 190 milionów kobiet na świecie żyje z endometriozą. Choroba może zacząć się już przy pierwszej miesiączce i trwać aż do menopauzy.
Objawy, które warto zgłosić ginekologowi
Endometrioza potrafi dawać różne sygnały — nie zawsze oczywiste. Warto porozmawiać z ginekologiem, jeśli zauważasz u siebie:
- Silne bóle podczas miesiączki, które nie ustępują po zwykłych lekach przeciwbólowych
- Przewlekły ból w podbrzuszu lub miednicy — nie tylko w czasie miesiączki
- Ból podczas współżycia lub po nim
- Obfite krwawienia — dłuższe lub intensywniejsze niż dotychczas
- Nudności, wzdęcia lub zmęczenie towarzyszące miesiączce
- Problemy z wypróżnieniem lub oddawaniem moczu nasilające się w okolicach miesiączki
Każdy z tych objawów może mieć wiele przyczyn. Jednak żaden z nich nie powinien być bagatelizowany — ani przez Ciebie, ani przez lekarza.
Dlaczego diagnoza endometriozy zajmuje tak długo
WHO podaje, że średni czas od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia diagnozy wynosi od 4 do 12 lat. To niepokojąco długo — i dzieje się tak z kilku powodów.
Po pierwsze, wiele kobiet przez lata uważa, że silny ból podczas miesiączki jest czymś normalnym. Po drugie, objawy endometriozy nakładają się na inne schorzenia, a w badaniach rutynowych mogą nie być widoczne. Po trzecie, dostęp do specjalistycznej diagnostyki bywał utrudniony.
Jeśli masz któreś z wymienionych objawów — zaufaj swojej obserwacji. Opis tego, co odczuwasz, jest cenną informacją dla lekarza.
Endometrioza a trudności z zajściem w ciążę
Warto wiedzieć o jeszcze jednym aspekcie tej choroby: wśród kobiet z trudnościami z zajściem w ciążę endometriozę rozpoznaje się u 25–50% z nich. Nie oznacza to, że endometrioza zawsze wyklucza ciążę — wiele kobiet z tym rozpoznaniem zostaje matkami. Jednak wczesne rozpoznanie choroby zwiększa szanse na skuteczniejsze leczenie i — jeśli zależy Ci na macierzyństwie — na lepsze rokowanie.
Obfite krwawienia charakterystyczne dla endometriozy mogą też prowadzić do niedoboru żelaza — dlatego warto badać poziom ferrytyny, jeśli miesiączki są wyjątkowo obfite lub długotrwałe.
Jak diagnozuje się endometriozę
Rozpoznanie endometriozy stawia ginekolog — na podstawie wywiadu, badania ginekologicznego i badania obrazowego. Badanie USG przezpochwowe może wykryć zmiany w jajnikach i endometrium. W przypadku głębiej naciekającej postaci choroby konieczne bywa skierowanie do wyspecjalizowanego ośrodka.
Do ginekologa nie potrzebujesz skierowania — możesz zgłosić się samodzielnie.
Jak leczyć endometriozę na NFZ
W Polsce działa specjalistyczny model leczenia endometriozy finansowany przez NFZ. Obejmuje diagnostykę, leczenie operacyjne endometriozy głęboko naciekającej, opiekę pooperacyjną i monitorowanie stanu zdrowia.
Leczenie w ramach NFZ jest możliwe w ośmiu wysokospecjalistycznych ośrodkach w Polsce:
- Opolskie Centrum Onkologii (Opole)
- Wojskowy Szpital Kliniczny (Lublin)
- Szpital Uniwersytecki (Kraków)
- Katowickie Centrum Onkologii (Katowice)
- Wojskowy Instytut Medyczny (Warszawa)
- Szpitale Pomorskie (Gdynia)
- Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki (Łódź)
- Wielkopolskie Centrum Onkologii (Poznań)
Aby skorzystać z opieki w jednym z tych ośrodków, potrzebujesz skierowania od ginekologa. Zacznij więc od wizyty u swojego lekarza ginekologa — i opisz mu dokładnie swoje objawy.
Kilka pytań, które warto zadać ginekologowi
Jeśli masz podejrzenie endometriozy lub chcesz wykluczyć tę diagnozę, możesz zapytać:
- Czy moje objawy mogą wskazywać na endometriozę?
- Jakie badania warto wykonać w pierwszej kolejności?
- Czy powinienem/powinnam trafić do specjalistycznego ośrodka?
- Co mogę zrobić, żeby nie pogorszyć swojego stanu przed diagnozą?
Informacja o raku endometrium — chorobie zupełnie innej niż endometrioza — może być pomocna, jeśli chcesz lepiej rozróżniać te dwa pojęcia przed wizytą.
Pamiętaj: informacje zawarte na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. Jeśli doświadczasz silnych bólów podczas miesiączki, przewlekłego bólu w podbrzuszu, obfitych krwawień lub masz trudności z zajściem w ciążę — nie zwlekaj z wizytą u ginekologa. Bez skierowania możesz zgłosić się bezpośrednio do poradni ginekologiczno-położniczej z kontraktem NFZ.
